Atababalara Vefa Yürüyüşü

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ), Tarih ve Ecdadı Anma Günü dolayısıyla Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi’nde geniş katılımlı bir anma programı düzenledi. Üniversitenin akademik ve idari personeli ile öğrencilerinden oluşan bini aşkın kişinin katılımıyla gerçekleştirilen programda, Kırgızistan tarihinin acı hatıraları bir kez daha yâd edildi. Siyasi baskı dönemlerinde şehit edilen atalarının hatırasına sahip çıkmak üzere bir araya gelen Manas Üniversitesi mensupları tarafından saygı ve dualarla anıldı.

11 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen programa Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kırgızistan Temsilcisi Tahir Osman Tahir, KTMÜ yönetimi, Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi Müdürü Bolot Abdrakhmanov, üniversitenin akademik ve idari personeli ile öğrenciler katıldı.

Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi'nin girişinde bir araya gelen üniversite mensupları, Türk ve Kırgız bayrakları, 1938 siyasi baskı şehitlerinin fotoğrafları ve tarihî hafızanın önemine dikkat çeken pankartlar eşliğinde anıt alanına yürüdü.

Yürüyüşün ardından 1938 siyasi baskı şehitleri anısına saygı duruşunda bulunuldu. Ata-Beyit Anıtı'na ve Cengiz Aytmatov'un mezarına çelenk sunulmasının ardından Mevlid-i Şerif okundu ve dualar edildi. Kırgızistan ve Türkiye millî marşlarının okunmasıyla programın açılış bölümü tamamlandı.

Rektör Prof. Dr. Alpaslan Ceylan: “Bir ölür, bin diriliriz”

KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, konuşmasında Ata-Beyit'in Kırgız halkının tarihindeki yerine, geçmişte yaşanan acılara ve bağımsızlık mücadelesinde hayatını kaybedenlerin hatırasına dikkat çekti.

1916 Ürkün olaylarının yalnızca bir göç hadisesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Ceylan, bu tarihî olayın Kırgız halkının bağımsızlık ve özgürlük mücadelesini de yansıttığını söyledi. Yağışlı havaya rağmen öğrencilerin anma programına katılmasını anlamlı bulduğunu ifade eden Ceylan, ataların geçmişte çok daha ağır şartlar altında mücadele ettiğini hatırlattı.

Ata-Beyit'te 1938 yılında hayatını kaybeden Kırgız aydınları ile üniversitede yetişen genç nesil arasında bağ kuran Ceylan, “Burada 138 Kırgız aydını hayatını kaybetti. Şimdi burada bin tane Kırgız aydını yetişiyor. Demek ki bir ölür, bin diriliriz.” dedi.

Konuşmasında Cengiz Aytmatov'un babası Törökul Aytmatov'a ait, toplu mezardaki kazı çalışmaları sırasında bulunan suçlama belgesini de katılımcılara gösteren Ceylan, belgede dönemin siyasi suçlamalarına ilişkin kayıtların bulunduğunu anlattı. Belgenin, siyasi baskı döneminde Kırgız aydınlarının maruz kaldığı uygulamaları ortaya koyan tarihî bir kanıt olduğunu vurguladı.

Gençlerin atalarından devraldıkları tarihî ve kültürel mirasa sahip çıkmaları gerektiğini belirten Ceylan, Manas Üniversitesinin millî ve manevi değerleri yaşatarak bu mirası gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladığını kaydetti.

Rektör Vekili Prof. Dr. Almaz İbrayev: Gençlere tarihî mirasa sahip çıkma çağrısı

KTMÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Almaz İbrayev, konuşmasında Ata-Beyit'in Kırgız halkının geçmişte yaşadığı acıların ve tarihî mücadelelerin hatırlandığı önemli bir mekân olduğunu söyledi.

1930'lu yıllarda siyasi baskılara maruz kalan Kırgız aydınlarının kendi dillerine, tarihlerine ve kültürlerine sahip çıktıkları için cezalandırıldıklarını belirten İbrayev, bu kişilerin dönemin yönetimi tarafından halk düşmanı olarak nitelendirilmesinin tarihî gerçekleri yansıtmadığını ifade etti. İbrayev, siyasi baskı kurbanlarının rehabilitasyonuna ilişkin mevzuatta yapılan düzenlemelere de değindi.

Anma programlarının yalnızca geçmişte yaşananları hatırlamakla sınırlı olmadığını vurgulayan İbrayev, bu tür etkinliklerin tarihî hafızanın korunması ve geçmişten alınan sorumluluğun gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıdığını belirtti. Özellikle öğrencilere seslenen İbrayev, “Kara Kırgız” filmini izlemelerini ve “Merhumun Sesi” kitabını okumalarını tavsiye ederek ataların bıraktığı mirasa sahip çıkmanın gençlerin önemli sorumluluklarından biri olduğunu söyledi.

Üniversitenin her yıl öğrencileriyle birlikte Ata-Beyit'i ziyaret ettiğini hatırlatan İbrayev, yağışlı havaya rağmen programa katılan akademik ve idari personele ve öğrencilere teşekkür etti.

Bolot Abdrakhmanov: Ata-Beyit’in tarihî ve manevi önemi

“Ata-Beyit – Ebediyurt” başlıklı sunumuyla Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi Müdürü Bolot Abdrakhmanov, KTMÜ'nün her yıl öğrencileriyle birlikte kompleksi ziyaret etmesinin gençlerin tarih bilincinin gelişmesine katkı sağladığını belirtti. Üniversitenin özellikle Kırgızistan tarihinin acı sayfalarının genç kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalarını takdir ettiğini ifade eden Abdrakhmanov, bu yaklaşımın diğer üniversitelere de örnek olabileceğini söyledi.

1938 yılında Kırgız aydınlarının infaz edilmesinin üzerinden 88 yıl geçtiğini hatırlatan Abdrakhmanov, 1991 yılında toplu mezarın ortaya çıkarılmasıyla ülke tarihinin önemli bir döneminin gün yüzüne çıktığını kaydetti.

Ata-Beyit'in farklı tarihî dönemlere ait acıları ve mücadeleleri bir arada yaşatan bir anıt kompleksi olduğunu belirten Abdrakhmanov, burada 1916 Ürkün olaylarında hayatını kaybedenlerin anısına dikilen anıtın, Cengiz Aytmatov'un mezarının, 2010 Nisan olaylarında hayatını kaybedenlerin ve sınır muhafızlarının mezarlarının bulunduğunu anlattı. Bu yönüyle Ata-Beyit'in, ülkesi için hayatını kaybedenlerin hatırasını yaşatan önemli bir mekân olduğunu vurguladı.

KTMÜ ile Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi arasında uzun yıllardır sürdürülen çalışmalara da değinen Abdrakhmanov, tarihî olayların ve siyasi baskı dönemlerinin araştırılması, kitapların hazırlanması, konferansların ve derslerin düzenlenmesi gibi alanlarda ortak faaliyetler yürütüldüğünü belirtti. Üniversitenin akademik etkinliklerine kompleks çalışanlarının da davet edildiğini kaydeden Abdrakhmanov, bu çalışmaların devam etmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Manas Üniversitesi mezunlarının bugün Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi'nde görev yapmasının da üniversite ile kompleks arasındaki bağın önemli bir göstergesi olduğunu ifade eden Abdrakhmanov, Rektör Ceylan'a, üniversite yönetimine ve öğrencilere teşekkür etti.