Türk Dünyası Kültürel Mirasına bilimsel yaklaşım

Manas Üniversitesinin (KTMÜ) ev sahipliğinde, Bişkek’te düzenlenen Türk Dünyası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu’nda 8 farklı ülkeden akademisyen ve araştırmacı bir araya geldi.

TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜREL VARLIKLARINI KORUMA VURGUSU YAPILDI

Sempozyum; Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kırgızistan Cumhuriyeti Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikaları Bakanlığı ile Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsünün iş birliğiyle 15 ve 16 Ekim 2026 tarihlerinde tertip edildi.

Araştırmacılar; kazı çalışmaları, kültürel varlıkların korunması ve arkeolojide kullanılan yenilikçi teknolojileri sempozyum kapsamında ele alarak 16 oturumda, toplamda 83 bildiri sundu.

"TÜRK DÜNYASININ BİRLİĞİ, ORTAK GELECEĞİN SORUMLULUĞUDUR"

TRT Avaz’ın 16 Ekim tarihli haberine göre, sempozyumun açılışında konuşan KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, Türk dünyasının farklı coğrafyalarındaki arkeolojik çalışmaları bir araya getirmeyi, araştırmacıların bilgi ve deneyimlerini paylaşması ve ortak konuların tartışılmasını hedeflediklerini dile getirerek bu sempozyumla bir ilkin gerçekleştirildiğini ifade etti.

Bununla birlikte Üniversitenin resmî internet sayfasında yayımlanan açıklamaya göre Prof. Dr. Ceylan, “Türk dünyasının birliği ortak geçmişin hatırası değil, ortak geleceğin sorumluluğudur. İşte bizler, bugün burada bu birleşmenin, bir millet olmanın ve ortak bilimsel hedeflere yürümenin hazzını, gururunu yaşıyoruz. ” dedi.

“BİRBİRİMİZDEN HABERDAR OLMAMIZ, ORTAK ÇALIŞMALARA ZEMİN HAZIRLAYACAK”

Türk dünyası arkeolojisinde bilgi paylaşımının öneminin altını çizen Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Şaban Doğan ise çalışmaların artık tek bir çatı altında koordineli yürütülmesi gerektiğine işaret ederek şu değerlendirmelerde bulundu:

 Türk dünyası arkeolojisi, şimdiye kadar bağımsız hareket eden parçalar hâlindeydi. Türk dünyasındaki her devlet, kendi içerisinde kazı sonuçlarını değerlendiriyordu ancak bu sonuçları birbirimizle paylaşmıyorduk. Böylesi önemli bir toplantı, bu paylaşımın ilk adımı oldu. Birbirimizden haberdar olmamız, bir sonraki adımda ortak çalışmalara zemin hazırlayacak; bu açıdan çok kıymetli.

Öte yandan, Kırgızistan Cumhuriyeti Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikaları Bakan Yardımcısı Askaralı Madaminov, arkeolojik alanların ve tarihî eserlerin korunmasında bilimsel araştırmaların yol gösterici olduğunu kaydederken Kırgızistan Cumhuriyeti Millî Bilimler Akademisi B. Jamgerçinov Tarih, Arkeoloji ve Etnoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Abılabek Asankanov ise Kırgızistan’daki arkeolojik araştırmaların son dönemde ivme kazandığını vurguladı.

Bununla beraber Prof. Dr. Asankanov, Özgön, Koçkor ve Toktogul gibi bölgelerde yürütülen çalışmaların, Kırgizistan'ın tarihî mirasının ortaya çıkarılması açısından taşıdığı öneme işaret etti.

ESERLERİN BELGELENMESİ, KORUNMASI VE SERGİLENMESİNDE BİLGİ ALIŞVERİŞİ, KRİTİK ROL OYNUYOR

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Müzeler Dairesi Başkanı Yardımcısı Serkan Gedük ise Türk dünyasının kültürel mirasına yönelik araştırmaların, ülkeler arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin gelişimine katkı sunduğunu ifade etti.

Bununla birlikte Kırgızistan Millî Tarih Müzesi Müdürü Nazgul Omurzakova, eserlerin belgelenmesi, korunması ve sergilenmesi açısından üniversiteler, müzeler ve araştırma ekipleri arasındaki bilgi alışverişinin rolünü vurguladı.

Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı ve Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Alpaslan Aşık ise Türk dünyasının arkeolojik mirasının karşılaştırmalı olarak incelenebilmesi amacıyla, farklı coğrafyalarda gerçekleştirilen kazı ve araştırmaların sonuçlarını bir araya getirmenin önemini dile getirdi.

ARKEOLOJİDE KLASİK YÖNTEMLERLE DİSİPLİNLER ARASASI İLERİ TEKNOLOJİLER BİR ARADA

Ayrıca sahadaki klasik yöntemlerin yanı sıra disiplinler arası ileri teknolojilerin de ele alındığı program kapsamında; kazı ve yüzey araştırmalarından elde edilen bulgular, kültürel mirasın korunması, restorasyon, müzecilik ve arkeometri çalışmaları, tarihî yerleşimler, kurganlar, kaya resimleri, mimari miras, arkeogenetik, antik DNA, arkeolojik mirasın medyada temsili, arkeojeofizik ve yapay zekâ uygulamaları da bilim dünyasının değerlendirmesine sunuldu.