'Vefa, Türk Kültürünün en büyük değeridir'

Türk Dünyası’nın "Danaker"i Prof. Dr. Abdıldacan Akmataliyev’in 70. Yaşı TÜRKSOY’da kutlandı

Kırgız edebiyatının çınarı, Manas ve Aytmatov araştırmalarının dünyadaki öncü ismi Akademisyen Prof. Dr. Abdıldacan Akmataliyev’in 70. yaş günü, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY'da düzenlenen uluslararası bir konferansla kutlandı.   

TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev'in ev sahipliğinde, 27 Ekim 2026 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilen konferans, "Türk Dünyası’nın Birlik Simgesi: DANAKER" başlığıyla yapıldı. Konferansa; diplomatik misyon temsilcileri, akademisyenler ve Türk Dünyası’ndan kültür insanları katıldı. Etkinlik, Akmataliyev'in bilimsel eserlerini yansıtan fotoğraf ve kitap sergisinin gezilmesi ile "Türk Dünyası’nın Danakeri" adlı belgeselin gösterimiyle başladı.   

Prof. Dr. İlyas Topsakal: "Bilim, Bilgiyi Yazıya Dökerek Ortak Hafızayı Oluşturur"

Açılışın ardından protokol konuşmaları kapsamında ilk sözü alan Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. İlyas Topsakal, bilim insanının toplumlar ve kültürler için taşıdığı hayati öneme dikkat çekti. Topsakal, bilim sayesinde bilginin yazıya aktarıldığını ve böylece milletleri ayakta tutan sarsılmaz bir "ortak hafıza" oluştuğunu anlattı. Akmataliyev'in Türk Dünyası edebiyatını devasa eserlerle kayıt altına alan abidevi bir bilim insanı olduğunu dile getiren Topsakal, onun bu hafızanın en önemli mimarlarından biri olduğunu vurguladı.  

Türk Dünyası’nın Edebi Hazinesine Emsalsiz Katkı

Kırgız Cumhuriyeti’nin TÜRKSOY nezdindeki Temsilcisi Marat Tagaev ise Genel Sekreter Sultan Raev adına ve kendi şahsı adına katılımcıları selamlayarak Akmataliyev'in 70. yaşını kutladı. Tagaev, II. Derece "Manas" Nişanı sahibi Akmataliyev'in sadece Kırgız millî beşerî bilimlerine değil, tüm Türk Dünyası’nın edebî hazinesine emsalsiz katkılar sunduğunu belirtti. Usta akademisyenin Cengiz Aytmatov'un edebi mirasını yücelten ve araştırmalara yeniden hayat veren "birleştirici bir gönül elçisi" (Danaker) olduğunu ifade eden Tagaev, "Abdıldacan Amanturoviç, meslek hayatı boyunca bilim ile kültür arasında kopmaz bir bağ kurarak 1000'den fazla eseri kaleme almış, 100'ü aşkın öğrenci yetiştirmiş ve 500'den fazla uluslararası konferans ile sempozyuma öncülük etmiştir." bilgilerini paylaştı.   

Manas ve Aytmatov Araştırmalarında Zirve

Bildiri sunumlarında konuşan Kırgızistan Cumhurbaşkanlığına bağlı Cengiz Aytmatov Edebiyat Enstitüsü Aytmatov Araştırmaları Merkezi Başkanı Doç. Dr. Nurzina İsaeva, Akmataliyev'in kırk yıllık bilimsel yolculuğunu detaylandırdı. İsaeva, Akmataliyev'in koordinatörlüğünde hazırlanan 33 ciltlik "Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, Ansiklopedisi ve Antolojisi" gibi dev eserlerin Türkiye'deki üniversitelerde ders kitabı olarak okutulduğunu vurguladı. Elazığ'da Manas Destanı'nın Türkçe basılmasına öncülük eden Akmataliyev'in, Cengiz Aytmatov'un 100. doğum yılı (2028) için de dört dilde kapsamlı ansiklopediler yayına hazırladığı ifade edildi. Anadolu Kültür Projeleri yöneticilerinden Şener Bulut ise TRT'de yayımlanan Cengiz Aytmatov belgeselinin senaryo metninin doğrudan Akmataliyev'in makalesinden alındığını aktararak, vefat eden Roza Aytmatova'yı da rahmetle yâd etti.   

Doç. Dr. Kemal Göz: "Kopanı Bağlayan, Dağılanı Toplayan Adam"

Konferansın bildiri sunumları bölümünde katılımcılara Kırgızca hitap eden TÜRKSOY temsilcisi Doç. Dr. Kemal Göz, Akmataliyev'in Manas ve Aytmatov araştırmalarında kurduğu ekolün Türk Dünyası için paha biçilemez bir zenginlik olduğunu vurguladı. Konferansa adını veren "Danaker" kavramını kendi sözleriyle özetleyen Doç. Dr. Göz, konuşmasını şu ifadelerle sonlandırdı:   

"Danaker demek; kopanı bağlayan, dağılanı toplayan, halkların yüreğini birleştiren adam demektir. Bizim hocamız tam da böyle köprü kuran bir insandır. 70. yaşınız kutlu olsun, hep var olun."   

Konferansın bildiri bölümünde ayrıca; Akademisyen Doscan Sayranbayev, Rektör Yardım Cayıl Sadıkbek Kızı, Kıdemli Araştırmacı Nurgül Osmonaliyeva ve Prof. Dr. Berdi Sarıev gibi kıymetli isimler de tebliğleriyle yer aldı.   

Vefa, Ortak Kültürümüzün En Büyük Değeridir

Programın kapanış hitabını gerçekleştirmek üzere kürsüye davet edilen onur konuğu Prof. Dr. Abdıldacan Akmataliyev, şahsı adına düzenlenen bu anlamlı organizasyon için TÜRKSOY'a ve Genel Sekreter Sultan Raev'e şükranlarını sundu. Türk Dünyası’nın farklı köşelerinden gelerek sevincini paylaşan meslektaşlarına ve öğrencilerine seslenen Akmataliyev, "Böylesine özel bir günde beni yalnız bırakmayan, Manas ve Aytmatov sevdalısı tüm dostlarıma yürekten teşekkür ediyorum. Vefa, bizim ortak kültürümüzün ve kardeşliğimizin en büyük değeridir." ifadelerini kullandı. 

Konferans, teşekkür belgelerinin takdimi ile sona erdi.